آئين نامه اجرائي تبصره ( 1 ) ماده ( 17 ) اصلاحي قانون ايمني راهها و راه آهن مصوب 1379

 

تاريخ تصويب : 1381/11/16

تاريخ ابلاغ : 10/1201381

 

ماده 1 - در آئين نامه ، واژه ها و عبارات زير در مفاهيم مربوط به كار مي روند:

الف - حريم قانوني راه و راه آهن : محدوده اي از اراضي بستر و حاشيه راه راه آهن است كه توسط مراجع ذيصلاح و از جمله كميسيون موضوع ماده ( 3 ) تصويبنامه شماره 1672 مورخ 4/2/1346 هيئت وزيران تعيين يا افزايش آنها بر اساس جدول و كروكي پيوست به تصويب كميسيون مذكور رسيده و يا برسد.

ب - وجوه : هزينه اي است كه وزارت راه وترابري براي صدور مجوز ايجاد هرگونه ساختمان ، ديواركشي و تاسيسات به عمق يكصدمتر از منتهي اليه حريم راه و راه آهن برآورد و به صورت يكجا يا به طور اقساط دريافت مي دارد.

ج - ترافيك سبك : ترافيك با تردد تا دو هزار وسيله نقليه در روز.

د - ترافيك متوسط: ترافيك با تردد از دو هزار تا پنج هزار وسيله نقليه در روز.

ه - ترافيك سنگين : ترافيك با تردد بيش از پنج هزار وسيله نقليه در روز.

و - محدوده شهر: محدوده قانوني شهرها است كه توسط مراجع ذيصلاح تعيين شده يا مي شود.

 

ماده 2 - صدور مجوز صدور مجوز براي ايجاد هر گونه ساختمان و ديوار كشي و تاسيسات ونظاير آن به عمق يكصد متر از انتهاي حريم راها و راه آهن هاي كشور با رعايت موارد زير مجاز است :

الف - صدور هر گونه مجوز براي ايجاد مستحدثات به هر صورت در مجاورت ابنيه فني راه يا راه آهن نظيرپل ( با دهنه 10 متر وبالاتر ) تونل ، ديوار حائل ، ديوار ضامن ، گالري بهمن گير ، پاسگاه هاي پليس راه ، پاركينگ ، تقاطي هاي همسطح و غير همسطح و نظاير آنهادر فاصله 100متر تا250 متر در طول محور راه حسب مورد قبل و بعد از آنها ممنوع است . ايجاد تاسيسات خدمات زير بنايي حسب مورد با مجوز وزارت راه وترابري مجاز مي باشد.

ب - صدور مجوز براي ايجاد مستحدثات در زمين هايي كه داراي كاربري كشاورزي هستند ( كليه زمينهايي كه به موجب قوانين و ضوابط جاري زمين كشاورزي يا باغ شناخته شده و تبديل آنها منع قانوني دارد ) ممنوع است مگر اينكه مالك اراضي ، مجوز لازم مبني بر بلامانع بودن تبديل اراضي كشاورزي را از مراجع ذيربط اخذ و ارائه نمايد. ايجاد مستحدثاتي مثل خانه باغي ، تلمبه خانه ، حفر چاه و ناظير آن فقط در چارچوب و حدود مجاز همان مقررات و با اخذ مجوز از وزارت راه وترابري بلامانع است .

تبصره - محصور كردن اراضي كشاورزي و باغات به ارتفاع حداكثر يك متر با مجوز و طبق مشخصاتي كه وزارت راه وترابري تعيين مي كند بعد از نوار با كاربري تاسيسات زيربنايي بلامانع است .

ج - اراضي واقع در نوار بعرض ( 30 ) متر براي راهها و راه آهن هاي كشور ، از ابتداي محدوده يكصدمتري ، بلافاصله بعد ازحريم قانوني راه و راه آهن ، فقط داراي كاربري تاسيسات زيربنايي خواهند بود. مستحدثات مجاز در اين محدوده ( نوار با كاربري تاسيسات زيربنايي ) عبارتنداز:

1 - شبكه هاي تاسيسات زيربنايي نظير خطوط آب ، برق ، فاضلاب ، گاز ، نفت ، مخابرات و امثال آن .

2 - افزايش حريم راه ها وايجاد تاسيسات وابسته به آن نظير پاركينگ با رعايت حقوق مكتسبه تاسيسات زير بنايي ايجاد شده .

 

تبصره 1 - در مواردي كه عرض نوار ياد شده براي تاسيسات زير بنايي براساس معيارهاي فني ومهندسي كافي نباشد ، با هماهنگي وزارت راه وترابري استفاده بيش از نوار ياد شده بلامانع است .

تبصره 2 - براي حفظ حقوق مالكان اراضي واقع در محدوده يا كاربري تاسيسات زيربنايي ، هرگونه تصرف واستفاده از اراضي مذكور ، براي كليه متقاضيان منوط به رعايت قوانين مربوط ازجمله لايحه قانوني نحوه خريد و تملك اراضي و املاك براي اجراي برنامه هاي عمومي ، عمراني و نظامي دولت - مصوب 7/11/1358 - شوراي انقلاب است .

 

د - براي ايجاد مستحدثاتي نظير شهركهاي صنعتي ومسكوني ، مجتمع هاي خدماتي و رفاهي در خارج از محدوده قانوني شهرها مرجع صدور مجوز با رعايت مفاد اين آئين نامه ، مجوز صادر مي نمايد.

 

تبصره 1 - واحدهاي خدماتي و رفاهي از قبيل جايگاه فروش مواد روغني و سوختي ، تعميرگاه وسايط نقليه ، هرگونه فروشگاه ، هتل و متل ونظاير آنها در قالب مجتمع هاي خدماتي ورفاهي ودرمكانهايي كه وزارت راه وترابري در چارچوب قانون اجازه واگذاري امتياز سرقفلي ومشاركت غرف و فروشگاههاي پايانه هاي عمومي بار و مسافرو مجتمع هاي خدمات رفاهي بين راهي - مصوب 1377 - تعيين نموده يا مي نمايد ، مستقر و احداث مي شوند.

تبصره 2 - ايجاد هر گونه مستحدثات در محدوده يكصدمتري بعد از حريم راهها در موارد زير ممنوع است :

1 - در سمت ديگر راههايي كه روستاها در يك سمت آنها قرار گرفته اند.

2 - در صلح خارجي كمربنديها وكنار گذرها.

3 - در نقاطي كه محدوديت ديد وجود دارد يا ايجاد مستحدثات جديد باعث كاهش زاويه و محدوده ديد گردد.

4 - بين دو باند رفت و برگشت جدا از هم .

ه - در تهيه طرح جامع ، تفصيلي وهادي شهرها يا بازنگري طرجهاي موجود ، رعايت مفاد اين آئين نامه الزامي بوده و هرگونه تغيير در آن تغيير اساسي محسوب مي شود.

 

و - احداث مستحدثات در محدوده يكصدمتر بعد از حريم راهها و راه آهن هاي كشور در محدوده روستاهاي داراي طرحهاي مصوب ، با رعايت مفاد اين آئين نامه و اصلاح طرحهاي هادي ، مجاز مي باشد.

تبصره 1 - در روستاهاي فاقد طرح هادي ، صدور مجوز در چارچوب اين آئين نامه مجاز است .

تبصره 2 - در تهيه و بازنگري طرجهاي هادي مصوب با طرحهاي جديد رعايت مفاد اين آئين نامه الزامي است .

 

ز - به منظور تامين حداكثر ايمني براي راهها و راه آهن هاي كشور لازم است ، در صدور مجوز به نحوي عمل شود كه بعد از نوار يا كاربري تاسيسات زيربنايي با توجه به موقعيت محل و زمين ، به ترتيب محوطه يا فضاي سبز ، پاركينگ و سپس بنا و اعياني قرار گيرند.

ح - نصب نورافكن يا پروژكتور و هرگونه تابلو از تبليغاتي يا غير آن به هر كيفيت در محدوده موضوع اين آئين نامه ، برابر ضوابطي است كه وزارت راه وترابري تعيين واعلام مي نمايد.

 

ماده 3 - كليه مستحدثاتي كه قبل از تصويب قانون اصلاح قانون ايمني راهها و راه آهن - مصوب 1379 - در خارج از حريم ودر محدوده يكصدمتر بعد از حريم راهها و راه آهن هاي كشور با اخذ مجوز از مراجع ذيربط در حال احداث مي باشند در موارد زير ملزم به تطبيق وضعيت خود هستند.

الف - ممنوعيت ايجادمستحدثات در نوار يار كاربري تاسيسات زير بنايي ( در مواردي كه هنوز كار اجرائي شروع نشده است ) .

ب - تجديدنظر در جانمايي اعياني براي تامين بيشترين فاصله اعياني از فاصله اعياني از نوار با كاربري تاسيسات زيربنايي ( در مواردي كه هنوز كار اجرائي شروع نشده است ) .

ج - تامين دسترسي مناسب .

 

تبصره - مجوزهاي صادر شده توسط مراجع ذيربط كه هنوز كار اجرائي آنها شروع نشده است حداكثر شش ماه پس از تاريخ ابلاغ اين آئين نامه معتبر بوه و پس از انقضاي مهلت مذكور ، دارندگان مجوز مكلف به اخذ مجوز از وزارت راه وترابري هستند. در غير اينصورت وزارت مذكور موظف است از هر گونه ساخت و ساز فاقد مجوز جلوگيري نمايد.

 

ماده 4 - به وزارت راه وترابري اجازه داده مي شود در قبال صدور مجوز طبق مفاد اين آئين نامه نسبت به وصول وجوهي بشرح زير از كليه متقاضيان ايجاد مستحدثات اقدام نمايد. وجوه اخذ شده به حساب خزانه واريز و صددرصد آن به منظور ايمن سازي راهها به مصرف مي رسد.

الف - مبلغ پايه به ازاي هر متر طول ديوار حداكثر به ارتفاع يك متر يا حصار يا نظاير آن 750 ريال .

ب - مبلغ پايه به ازاي هر مترمربع عصرفه به استثناي اراضي كشاورزي 1000 ريال .

ج - مبلغ پايه به ازاي هر مترمربع اعيان به استثناي تاسياست نظير خانه باغي و تلمبه خانه 3000 ريال

تبصره 1 - بالغ پايه پس از اعمال ضرايب حسب مورد طبق جدول زير محاسبه و عمل مي شود:

 

نوع راه يا راه آهن

فرعي و راه آهن 1

اصلي و بزرگراه 5/1

آزاد راه 2

 

ترافيك

سبك 1

متوسط 5/1

سنگين 2

- - - - - - - - - - - - -

موقيت اقتصادي

به فاصله 10 كيلومتري مراكز استانها 2

به فاصله 5كيلومتري ساير شهرها 5/1

- - - - - - - - - - - - - - - - - - -

تبصره 2 - احداث كنندگان ديوار به ارتفاع يك متر يا حصار به وسيله فنس ، سيم خاردار يا چپر براي محصور كردن اراضي كشاورزي از پرداخت وجه بند ( الف ) ( 750 ريال به ازاي هر متر طول ) معاف هستند.

تبصره 3 - مبالغ پايه در فروردين ماه هر سال براساس آخرين تغيير شاخص عمومي قيمتها كه توسط بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران اعلام مي شود ، تعديل مي گردد.

تبصره 4 - نظر به اهميت تامين راه دسترسي در ايمني راهها ، وزارت راه وترابري مي تواند در هنگام صدور مجوز نسبت به اخذ تضمني حسن انجام كار ، معادل هزينه احداث راه دسترسي به تشخيص وزارت ياد شده از متقاضي اقدام نمايد. تضمين مذكور پس ازاتمام عمليات اجرائي و تامين راه دسترسي مسترد مي شود. وزارت راه و ترابري مي تواند چنانچه متقاضي نسبت به انجام تعهد اقدام ننمايد از محل تضمين مذكور نسبت به رفع نواقص احتمالي اقدام نمايد.

تبصره 5 - پس از ابلاغ اين آئين نامه ، دستورالعملهاي قبلي مبني بر اخذ هر گونه وجه به ازاي صدور مجوز احداث ساختمان ، ديواركشي و تاسيسات در فاصله يكصد متراز منتهي اليه حريم راههاو راه آهن هاي كشور ، توسط وزارت راه وترابري لغو مي گردد.

 

ماده 5 - وزارت راه وترابري موظف است در جهت ارتقاي كيفيت فضاي اطراف راهها از طريق مطالعه ، مسايلي نظير مالكيت اراضي موجود در طرح ، وضعيت موجود كاربريها ومستحدثات ، مسايل زيست محيطي ، ميراث فرهنگي ، ايجاد منظر مناسب ، ويژگيهاي توپوگرافي ، اجتماعي و اقتصادي ظرفيتهاي هر ناحيه ، تعيين كاربري مناسب ، ضمن برنامه ريزي و ارائه ضوابط لازم نسبت به تهيه ( طرح هدايت و ساماندهي فضايي براي هر يك از راههاي كشور ) اقدام نمايد.

 

ماده 6 - راههاي روستايي از شمول اين آئين نامه مستثنامي باشند.